Profilaktyka zaczyna się od wspólnego bycia. Nakrętkowy wyścig bez prądu

Profilaktyka przemocy rówieśniczej i problemów związanych z nadmiernym korzystaniem z telefonów nie zaczyna się od kolejnego plakatu zawieszonego na szkolnym korytarzu. Nie zaczyna się również od samej pogadanki czy karty pracy.

Zaczyna się tam, gdzie uczniowie naprawdę są ze sobą: działają, rozmawiają, współpracują, bawią się, rywalizują, ustalają zasady, przeżywają sukcesy i radzą sobie z przegraną.

Plakaty, rozmowy i materiały edukacyjne mogą być potrzebne, ale nie zastąpią wspólnego doświadczenia. To właśnie podczas zabawy uczniowie uczą się czekania na swoją kolej, przestrzegania zasad, reagowania na niepowodzenia, rozwiązywania sporów i zauważania innych osób. W naturalny sposób ćwiczą umiejętności, o których często tylko rozmawiamy podczas zajęć profilaktycznych.

Gry bez prądu i bez telefonu

Rozpoczynam cykl prostych pomysłów na gry i zabawy bez prądu. Do ich przygotowania nie potrzeba drogiego sprzętu. Wystarczą nakrętki, kartki, kreda, taśma malarska i trochę przestrzeni.

Nie chodzi o to, aby uczniom jedynie zabrać telefony. Znacznie ważniejsze jest pokazanie im, co mogą robić razem zamiast patrzenia w ekran. Dobra zabawa, ruch, emocje i kontakt z rówieśnikami są najlepszą zachętą do odłożenia telefonu.

Pierwszą propozycją jest nakrętkowy wyścig, inspirowany dawnymi grami w Wyścig Pokoju.

Nakrętkowy wyścig

Każdy uczestnik wybiera swoją nakrętkę. Uczniowie ustawiają ją na polu START, a następnie kolejno pstrykają nakrętki palcem, próbując przeprowadzić je wyznaczonym torem aż do METY.

Wygrywa osoba, która jako pierwsza dotrze do mety. Jeżeli trzeba zakończyć grę wcześniej, można sprawdzić, czyja nakrętka znajduje się najdalej na trasie i najbliżej mety.

Przed rozpoczęciem zabawy warto wspólnie ustalić:

ile razy można pstryknąć nakrętkę podczas jednej kolejki,
co dzieje się po wypadnięciu poza tor,
czy zawodnik wraca na początek trasy, czy do najbliższego punktu kontrolnego,
czy wolno uderzać w nakrętki innych graczy,
co oznacza prawidłowe przekroczenie mety.

Na trasie można zaznaczyć dwa punkty kontrolne. Dzięki temu po wypadnięciu poza wyznaczone linie gracz nie zawsze musi rozpoczynać wyścig od początku. Może wrócić do ostatniego miniętego punktu kontrolnego.

Profilaktyka zaczyna się od wspólnego bycia. Nakrętkowy wyścig bez prądu

Instrukcja jest tylko początkiem

Przygotowane plansze i zasady są propozycją. Nie trzeba odtwarzać ich dokładnie. Warto dać uczniom przestrzeń do działania i samodzielnego podejmowania decyzji.

Mogą:

narysować własne trasy,
połączyć kilka kartek w jeden długi tor,
dodać zakręty, pętle i przewężenia,
zaplanować punkty kontrolne,
wymyślić dodatkowe utrudnienia,
opracować własny regulamin,
przetestować grę i poprawić zasady, które się nie sprawdziły.

Samo projektowanie toru może być równie wartościowe jak późniejszy wyścig. Uczniowie muszą uzgodnić pomysły, podzielić się zadaniami, sprawdzić, czy nakrętka mieści się między liniami, i wspólnie zdecydować, czy trasa jest trudna, ale możliwa do pokonania.

Gdzie można się bawić?

Najprostszą wersję gry można przygotować na szkolnej ławce. Wystarczy wydrukować tor albo narysować go na kilku kartkach i połączyć je taśmą.

Na szkolnym korytarzu trasę można wykleić taśmą malarską. Taki tor może być znacznie dłuższy, a w zabawie może uczestniczyć więcej osób.

Nakrętkowy wyścig można również zorganizować na boisku, chodniku lub piasku. Trasę rysujemy wtedy kredą, patykiem albo wyznaczamy za pomocą szarf i sznurków.

Jedna prosta zabawa może mieć wiele wersji. Najważniejsze nie jest jednak to, jak wygląda tor. Najważniejsze jest to, że uczniowie odkładają telefony, patrzą na siebie, rozmawiają, śmieją się, ustalają zasady i przeżywają coś wspólnie.

Bo właśnie od takiego codziennego bycia razem zaczyna się prawdziwa profilaktyka.