OCENA KOLEŻEŃSKA - NODN Zyta Czechowska

Ostatnio udostępniałam na swoich profilach i blogu różne karty dotyczące samooceny ucznia oraz samooceny zachowania. W odpowiedzi otrzymałam wiele wiadomości od nauczycieli. Jedna z nich szczególnie zwróciła moją uwagę. Jedna z obserwatorek zapytała mnie, czy posiadam podobne materiały dotyczące oceny koleżeńskiej.

Przyznam szczerze, że nie miałam.

Nie dlatego, że nie widzę sensu takich działań. Wręcz przeciwnie. Po prostu od zawsze uważałam, że ocena koleżeńska jest jedną z trudniejszych umiejętności, których próbujemy uczyć uczniów. Znacznie trudniejszą niż samoocena.

Zaczęłam wracać do swoich doświadczeń nauczycielskich, przypominać sobie sytuacje z klasy, sięgnęłam do różnych materiałów dotyczących oceniania kształtującego i informacji zwrotnej. Im więcej o tym myślałam, tym bardziej utwierdzałam się w przekonaniu, że ocena koleżeńska może być bardzo wartościowym narzędziem, ale tylko wtedy, gdy dobrze przygotujemy do niej uczniów.

Nie wystarczy rozdać kartę pracy i poprosić dzieci o ocenienie kolegi czy koleżanki. Trzeba wcześniej nauczyć je, czym jest dobra informacja zwrotna, jak mówić o mocnych stronach, jak wskazywać obszary do rozwoju i jak robić to z szacunkiem oraz życzliwością.

Przygotowałam więc, z pomocą AI, kilka prostych kart pracy, które mogą być punktem wyjścia do takich działań w klasie. Nie są one idealne ani kompletne. Traktuję je raczej jako inspirację i pierwszy krok do budowania wśród uczniów umiejętności udzielania wartościowej informacji zwrotnej.

Poniżej dzielę się swoją refleksją na temat oceny koleżeńskiej.

Koniec roku szkolnego to może być bardzo dobry moment, by zacząć rozmawiać z uczniami o ocenie koleżeńskiej. Nie jest to łatwa umiejętność. Wbrew pozorom dzieci nie rodzą się z umiejętnością udzielania konstruktywnej informacji zwrotnej. Trzeba je tego nauczyć.

Czasami ocena koleżeńska bywa wykorzystywana do „załatwiania swoich spraw”, odreagowania konfliktów, okazania niechęci lub zwykłego ośmieszenia drugiej osoby. Zdarza się również sytuacja odwrotna. Uczniowie chwalą się nawzajem za wszystko, bo nie chcą nikogo urazić. Ani jedno, ani drugie nie ma wiele wspólnego z prawdziwą oceną koleżeńską.

Jej celem nie jest ocenianie człowieka. Nie chodzi o to, by powiedzieć koledze czy koleżance, jaki jest. Chodzi o to, by odnieść się do konkretnego działania, zadania, projektu czy zachowania i przekazać informację, która pomoże drugiej osobie rozwijać się dalej.

Dobra ocena koleżeńska powinna być:

• życzliwa,

• konkretna,

• oparta na faktach i obserwacjach,

• odnosząca się do pracy lub działania, a nie do osoby,

• pomocna i wspierająca dalszy rozwój.

Zamiast powiedzieć:

„To było słabe.”

„Nic nie zrobiłeś.”

„Zawsze wszystko psujesz.”

warto uczyć dzieci takich komunikatów:

• Podobało mi się, że…

• Zauważyłem, że…

• Doceniam Cię za…

• Najbardziej zapamiętałem…

• Następnym razem możesz spróbować…

• Myślę, że jeszcze lepiej udałoby się, gdyby…

Bardzo lubię prostą metodę „Dwie gwiazdy i jedno życzenie”. Uczeń wskazuje dwie mocne strony pracy kolegi lub koleżanki, a następnie jedną rzecz, nad którą warto jeszcze popracować. Dzięki temu dzieci uczą się dostrzegać zarówno sukcesy, jak i możliwości dalszego rozwoju.

Ocena koleżeńska ma wiele zalet. Uczy empatii, szacunku i uważności na drugiego człowieka. Rozwija umiejętność komunikacji. Pomaga dostrzegać mocne strony innych osób. Pokazuje też, że każdy z nas może się czegoś nauczyć od kolegi czy koleżanki.

Nie oznacza to jednak, że wszystko przebiega bez trudności. Uczniowie często kierują się sympatiami, niechęcią lub emocjami. Nie zawsze potrafią przyjmować informację zwrotną. Czasami boją się powiedzieć coś szczerze, żeby nie sprawić komuś przykrości. Dlatego ocena koleżeńska wymaga czasu, ćwiczeń i mądrego wsparcia nauczyciela.

Być może zakończenie roku szkolnego jest właśnie dobrym momentem, by zacząć. Zamiast pytać uczniów wyłącznie o oceny, możemy zaprosić ich do refleksji:

• Za co chciałbyś nagrodzić koleżankę lub kolegę z klasy?

• Co podziwiasz w innych uczniach?

• Czego nauczyłeś się od swoich rówieśników?

• Za jaki wysiłek, postęp lub odwagę należą się im brawa?

Takie rozmowy pokazują dzieciom, że sukces to nie tylko świadectwo i oceny. To także życzliwość, wytrwałość, pokonywanie trudności, współpraca i codzienne małe kroki, które często są niewidoczne dla innych, ale mają ogromne znaczenie.

Moje karty nie są idealne, ale mogą być punktem wyjścia do waszych materiałów i przemyśleń.

PRZYKŁADOWE KARTY TUTAJ

ZAPRASZAM NA WEBINAR ZAPISZ SIĘ TUTAJ

NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA

SZKOLENIE KUPISZ TUTAJ

SZKOLENIE ZAMÓWISZ TAUTAJ

Szkolenia z kierunków polityki oświatowej

Przykładowy opis i analizę na 4 strony do edycji kupisz tutaj

Jeśli chcesz poznać podstawie aplikacje z wykorzystaniem AI, skorzystaj z naszego szkolenia oraz materiałów.

KUPISZ JE TUTAJ

PRZYKŁADOWE PYTANIA I PROBLEMY NA EGZAMIN TUTAJ

Pytania na rozmowę kwalifikacyjną na stopień nauczyciela współorganizującego na stopień nauczyciela dyplomowanego TUTAJ

Polecamy nasze szkolenie plus kompleksowe materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia

KUPISZ TUTAJ

Przygotowałyśmy szkolenie i materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia

Polecamy szkolenie dla Rady Pedagogicznej z OF

i tworzenia opinii o funkcjonowaniu ucznia

Szczegóły TUTAJ

TECZKA PEDAGOGA SZKOLNEGO TUTAJ

UCZEŃ SŁABOSŁYSZĄCY TUTAJ

DZIECKO W PRZEDSZKOLU ZE SPE TUTAJ

KUPISZ TUTAJ

Aby wesprzeć pracę nauczyciela współorganizującego przygotowałyśmy szkolenie i opracowałyśmy Teczkę oraz szereg materiałów i pomocnych dokumentów do edycji. Wszystkie znajdziesz na naszej platformie szkoleniowej TUTAJ