„Jeszcze takiej klasy nie miałam…”

Dlaczego coraz trudniej utrzymać uwagę i dyscyplinę w klasie?

Coraz częściej w mediach społecznościowych pojawiają się wpisy nauczycieli: „Jeszcze takiej klasy to nie miałam”, „Nigdy nie było tylu uczniów, którzy nie słuchają, robią co chcą”, „Nie da się prowadzić lekcji w takich warunkach”. To zdania, które nie biorą się znikąd są sygnałem dużej zmiany, która dzieje się w szkołach i placówkach edukacyjnych. Skąd ona się bierze?

Zmiana pokoleniowa i inny świat dzieci

Dzisiejsi uczniowie dorastają w świecie natychmiastowych bodźców: gier, aplikacji, mediów społecznościowych. Ich mózgi przyzwyczajają się do krótkich komunikatów, szybkiej zmiany obrazów i dynamicznej akcji. W zestawieniu z tradycyjną lekcją, trwającą 45 minut i opartą na siedzeniu w ławce, koncentracja szybko spada. To nie lenistwo a raczej to inny sposób funkcjonowania.

Kryzys autorytetu dorosłych

Wielu uczniów nie wynosi z domu nawyku szacunku wobec innych. Rodzice często są przemęczeni, nie mają czasu na konsekwentne wprowadzanie zasad, a czasem zrzucają tę odpowiedzialność na szkołę. Efekt? Uczniowie nie respektują reguł, bo w ich świecie zasady są płynne i zależą od okoliczności.

Doświadczenia pandemii i izolacji

Nawet jeśli minęło już kilka lat od zamknięcia szkół, skutki edukacji zdalnej są wciąż widoczne. Uczniowie mieli ograniczone kontakty rówieśnicze, mniej trenowali samokontrolę i umiejętność współpracy. Trudniej im teraz wrócić do funkcjonowania w grupie i przestrzegania wspólnych reguł.

Niedopasowany format lekcji

Dziecko nie jest stworzone do tego, by 45 minut siedzieć w ciszy. Jeśli lekcje są prowadzone głównie w formie wykładu, bez aktywności, ruchu, współpracy i elementu zabawy to tracą dla uczniów atrakcyjność. To wcale nie oznacza, że nauczyciel jest „zły”. Oznacza raczej, że system wymaga zmiany formy pracy z klasą.

Różnorodność i trudności rozwojowe

W klasach jest coraz więcej uczniów z diagnozami: ADHD, spektrum autyzmu, trudnościami koncentracji czy zaburzeniami emocjonalnymi. W połączeniu z brakiem wsparcia specjalistycznego, stają się oni „uczniami trudnymi”. A przecież często potrzebują po prostu innego podejścia i dostosowanych metod.

Co możemy zrobić?

Wprowadzać zasady konsekwentnie i wspólnie z uczniami. Dzieci chętniej przestrzegają reguł, które same współtworzą. Kodeks klasowy może być punktem wyjścia.
Różnicować metody pracy. Dyskusja, praca w parach, burza mózgów, krótkie aktywizujące ćwiczenia – to sposoby na utrzymanie uwagi.
Dbać o rytm lekcji. Dzieci potrzebują zmiany aktywności co kilka–kilkanaście minut. Nie chodzi o chaos, lecz o przeplatanie: ruch – cisza – działanie – refleksja.
Rozmawiać o emocjach i relacjach. Budowanie wspólnoty klasowej i poczucia bezpieczeństwa jest tak samo ważne, jak realizacja podstawy programowej.
Współpracować z rodzicami. Nauczyciel nie jest w stanie samodzielnie budować, rozwijać, uczyć i „naprawić” wszystkiego. Konsekwencja w domu i w szkole to fundament.
Dawać uczniom poczucie sprawczości. Jeśli lekcja odpowiada na ich ciekawość, a nie tylko na wymagania programu – łatwiej o zaangażowanie.

Kiedy mówimy „Jeszcze takiej klasy nie miałam”, często w tle kryje się zmęczenie, poczucie bezradności, a nawet frustracja. Ale to także sygnał: szkoła stoi dziś w obliczu ogromnej zmiany. Dzieci są inne niż 10 czy 20 lat temu. Jeśli chcemy je naprawdę uczyć, musimy zmienić nie tylko metody, ale też nasze podejście. Nie chodzi o to, by ulec, chodzi o to, by znaleźć język, który do nich trafi.

I pewnie dostanę za to burę, trudno… Ale kiedy czytam komentarze i „złote rady” na forach, które podobno mają być wsparciem, to najczęściej widzę powtarzające się propozycje:

„koniecznie od razu notatka w dzienniku”,

„pisz za każdym razem uwagę, żeby rodzice zobaczyli”,

„wezwij rodziców do szkoły …,

„rób kartkówki codziennie, to się nauczą”,

„ja bym już dawno powiadomiła kuratora, sąd albo MOPS”.

I choć te odpowiedzi są podszyte troską i chęcią pomocy, to jednak trudno je nazwać efektywnym wsparciem. Bo w gruncie rzeczy to często doraźne „gaszenie pożaru”, a nie szukanie źródła problemu.

Chyba nie tędy droga…. A wy jakie macie doświadczenia?

Polecam szkolenia z POZYTYWNEJ DYSCYPLINY.

Oferujemy szkolenia dla nauczycieli i szkół z zakresu pozytywnej dyscypliny.

Materiały do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych kupisz TUTAJ

MATERIAŁY I SZKOLENIE DLA KLAS 1-3

MATERIAŁY I SZKOLENIE DLA KLAS 4-8

TECZKA PEDAGOGA SZKOLNEGO TUTAJ

UCZEŃ SŁABOSŁYSZĄCY TUTAJ

DZIECKO W PRZEDSZKOLU ZE SPE TUTAJ

KUPISZ TUTAJ

Szkolenia z kierunków polityki oświatowej

Aby wesprzeć pracę nauczyciela współorganizującego przygotowałyśmy szkolenie i opracowałyśmy Teczkę oraz szereg materiałów i pomocnych dokumentów do edycji. Wszystkie znajdziesz na naszej platformie szkoleniowej TUTAJ

SZKOLENIA I MATERIAŁY AWANS ZAWODOWY TUTAJ

PLANY I PROGRAMY PRACY NA NOWY ROK TUTAJ

NOWOŚCI SZKOLENIA Z MATERIAŁAMI- TECZKI

SZKOLENIA Z MATERIAŁAMI-NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ INTELEKTUALNA

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE KLASY 1-4

KARTY PRACY ZAJĘCIA REWALIDACYJNE

NOWOŚCI SZKOLENIA Z TECZKAMI

ZAMÓW SZKOLENIE Z HIGIENY CYFROWEJ DLA NAUCZYCIELI I UCZNIÓW

Jeśli chcesz poznać podstawie aplikacje z wykorzystaniem AI, skorzystaj z naszego szkolenia oraz materiałów. KUPISZ JE TUTAJ

PRZYKŁADOWE PYTANIA I PROBLEMY NA EGZAMIN TUTAJ

Pytania na rozmowę kwalifikacyjną na stopień nauczyciela współorganizującego na stopień nauczyciela dyplomowanego TUTAJ

Polecamy naszą nowość

KOMPLEKSOWA POMOC W PRACY Z UCZNIEM Z UMIARKOWANĄ I ZNACZNĄ NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ

Ale to nie wszystko, mamy dla Was coś specjalnego!!! Fachowo przygotowane materiały i dokumentację dla każdego nauczyciela na ścieżce rozwoju zawodowego.