Co naprawdę musi wiedzieć nauczyciel?

Od roku szkolnego 2026/2027 zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej. Została ona wprowadzona rozporządzeniem Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r.

To nie jest tylko kosmetyczna zmiana. W praktyce zmienia się sposób patrzenia na edukację tych uczniów, sposób planowania pracy nauczyciela i akcenty w treściach nauczania.

Poniżej znajdziesz najważniejsze zmiany, które powinien znać każdy nauczyciel pracujący z uczniami z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.

Najważniejsza zmiana polega na tym, że zamiast dotychczasowych 4 głównych zajęć pojawi się 6 wyraźnie wyodrębnionych przedmiotów.

Nowe przedmioty (zajęcia edukacyjne)

Najważniejsza zmiana polega na tym, że zamiast dotychczasowych 4 głównych zajęć pojawi się 6 wyraźnie wyodrębnionych przedmiotów.

Nowe przedmioty (zajęcia edukacyjne)

W nowym ramowym planie nauczania będą realizowane

W szkole podstawowej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym przewiduje się zajęcia dotyczące:

1) porozumiewania się;

2) edukacji środowiskowej;

3) edukacji społecznej;

4) edukacji osobistej i zdrowotnej;

5) edukacji artystycznej;

6) wychowania fizycznego;

7) etyki.

Jak było wcześniej i jest do końca roku skzolnego?

Dotychczas w szkołach specjalnych dla tej grupy uczniów były głównie 4 typy zajęć:

funkcjonowanie osobiste i społeczne
zajęcia rozwijające komunikowanie się
zajęcia rozwijające kreatywność
wychowanie fizyczne

Nowa podstawa zacznie obowiązywać od roku szkolnego 2026/2027

Od 1 września 2026 r. zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa dla tej grupy uczniów. Jednocześnie przestaje obowiązywać dotychczasowa podstawa z 2017 roku.

W praktyce oznacza to, że:

szkoły muszą dostosować programy nauczania,
nauczyciele będą musieli zmienić planowanie pracy dydaktycznej,
dokumentacja (np. IPET, programy nauczania) będzie wymagała aktualizacji.

Zmienia się filozofia edukacji – nacisk na funkcjonowanie ucznia

Najważniejsza zmiana nie dotyczy pojedynczych treści, ale całego podejścia do edukacji.

Nowa podstawa została oparta na:

modelu biopsychospołecznym funkcjonowania człowieka
założeniach Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania (ICF)

To oznacza, że edukacja ma koncentrować się przede wszystkim na realnym funkcjonowaniu ucznia w życiu codziennym, a nie tylko na zdobywaniu wiedzy szkolnej.

W praktyce nauczyciel powinien częściej zadawać sobie pytanie:

Czy ta umiejętność pomoże uczniowi funkcjonować w życiu?

a nie tylko

Czy uczeń opanował treści?

W praktyce oznacza to, że program nauczania powinien być planowany na podstawie realnych potrzeb ucznia, a nie tylko zapisów w podstawie.

Zmieniono hierarchię celów kształcenia

W nowej podstawie zmienia się układ celów edukacyjnych.

Na pierwszym miejscu pojawia się:

rozwój funkcjonowania społecznego
rozwój samodzielności
uczestnictwo w życiu społecznym
rozwój kompetencji potrzebnych w codziennym życiu

Dopiero później pojawiają się elementy wiedzy szkolnej.

To bardzo ważna zmiana w myśleniu o edukacji specjalnej.

Nowe treści: edukacja zdrowotna

W nowej podstawie wyraźnie pojawia się edukacja zdrowotna jako ważny element programu.

Dotyczy ona między innymi:

dbania o zdrowie
higieny
bezpieczeństwa
zdrowego stylu życia
rozpoznawania sytuacji zagrożenia
reagowania w sytuacjach trudnych

Dla nauczyciela oznacza to więcej pracy nad codziennymi umiejętnościami, np.:

korzystanie z toalety
dbanie o higienę
rozpoznawanie sygnałów z ciała
reagowanie na ból lub zmęczenie.

Większy nacisk na edukację społeczną

Jedną z najważniejszych zmian jest rozbudowanie treści dotyczących funkcjonowania społecznego.

Nowa podstawa podkreśla:

budowanie relacji
współpracę
komunikację
rozumienie emocji
rozwiązywanie konfliktów
funkcjonowanie w społeczności

Czyli w praktyce:

uczenie proszenia o pomoc
reagowania na emocje innych
współpracy w grupie
przestrzegania zasad społecznych.

Rozszerzenie treści matematycznych

Nowa podstawa rozbudowuje również treści matematyczne, ale w kontekście życia codziennego.

Przykłady:

liczenie pieniędzy
orientacja w czasie
mierzenie
ważenie
porównywanie
rozpoznawanie liczb w otoczeniu

Czyli matematyka ma być praktyczna, a nie abstrakcyjna.

Rozszerzenie treści językowych

W większym stopniu podkreślono rozwój komunikacji.

Nowa podstawa mówi m.in. o:

komunikacji werbalnej i niewerbalnej
komunikacji wspomagającej (AAC)
rozumieniu komunikatów
wyrażaniu potrzeb
prowadzeniu prostych rozmów

Dla wielu uczniów będzie to oznaczało większą rolę:

komunikatorów
symboli
gestów
piktogramów.

Większy nacisk na kompetencje cyfrowe

Nowością jest też mocniejsze podkreślenie kompetencji cyfrowych.

Chodzi między innymi o:

korzystanie z technologii wspierających komunikację
korzystanie z urządzeń cyfrowych w sposób bezpieczny
rozpoznawanie zagrożeń w internecie.

W praktyce może to oznaczać np.:

korzystanie z tabletów komunikacyjnych
aplikacji edukacyjnych
pomocy cyfrowych.

Silniejsze podkreślenie edukacji etycznej i wartości

Nowa podstawa dużo mocniej niż wcześniej mówi o:

wartościach
empatii
odpowiedzialności
szacunku do innych
działaniu dla dobra wspólnego.

Szkoła ma być miejscem, gdzie uczniowie uczą się funkcjonować w społeczności.

Edukacja ma być bardziej praktyczna

W całej podstawie bardzo wyraźnie pojawia się jeden wątek:

uczenie przez działanie.

Dlatego w pracy z uczniami powinny pojawiać się częściej:

sytuacje z życia codziennego
zadania praktyczne
trening samodzielności
projekty
działania społeczne.

Co to oznacza dla nas- nauczycieli?

Nowa podstawa programowa oznacza w praktyce kilka ważnych zmian w pracy nauczyciela:

Większe znaczenie funkcjonowania ucznia w życiu codziennym,
Planowanie pracy w oparciu o Szkolną Ocenę Funkcjonalną,
Większy nacisk na edukację społeczną i zdrowotną,
Rozwijanie komunikacji i samodzielności,
Matematyka i język w praktycznym kontekście,
Większa rola kompetencji cyfrowych,
Uczenie przez doświadczenie i działanie

Więcej znajdzieci w nowym rizporządzeniu.

My już zaczynamy pracę znad zmianą pomocnych materiałów, programoów i planów dla uczniów.

Treść rozporządzeń podpisanych przez Minister Edukacji

NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA

SZKOLENIE KUPISZ TUTAJ

Polecam szkolenia dla nauczycieli z nowej podstawy programowej

ZAPRASZAM NA KONFERENCJĘ- ZAPISY TUTAJ

Polecamy nasze szkolenie plus kompleksowe materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia
KUPISZ TUTAJ

Przygotowałyśmy szkolenie i materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia

Szkolenie oraz materiały do pracy z uczniem ze spektrum autyzmu znajdziesz TUTAJ

TECZKA- ZAJĘCIA REWALIDACYJNE W SZKOLE PONADPODSTAWOWEJ Z UCZNIEM ZE SPEKTRUM AUTYZMU- SZKOLENIE Z MATERIAŁAMI📙📙📙Kompleksowe wsparcie dla nauczycieli, którzy prowadzą zajęcia rewalidacyjne w szkole ponadpodstawowej:➡️ przykładowy program zajęć do edycji,➡️ wzór oceny efektywności do edycji,➡️ przykładowe wpisy do dziennika zajęć rewalidacyjnych, ➡️ propozycje ćwiczeń i zadań,➡️ karty pracy,➡️ wskazówki do pracy z uczniem,➡️ szkolenie.

Teczkę – zajęcia rewalidacyjne w szkole ponadpodstawowej

kupisz TUTAJ

KALENDARZ AKTYWNOŚCI NAUCZYCIELA POCZĄTKUJĄCEGO KUPISZ TUTAJ

Szkolenia z kierunków polityki oświatowej

KALENDARZ AKTYWNOŚCI NAUCZYCIELA MIANOWANEGO KUPISZ TUTAJ

INNE MATERIAŁY W ZAKRESIE AWANSU KUPISZ TUTAJ

Materiały do prowadzenia zajęć rewalidacyjnych kupisz TUTAJ

Polecamy nasze szkolenie plus kompleksowe

Niepełnosprawnością intelektualną stopniu

Teczkę – zajęcia rewalidacyjne w szkole ponadpodstawowej kupisz TUTAJ

Jeśli potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu opisu i analizy na 4 strony, to skorzystaj z naszych materiałów.

Przykładowy opis i analizę na 4 strony do edycji kupisz tutaj

Uczniów niepełnosprawnością intelektualną

Jeśli chcesz poznać podstawie aplikacje z wykorzystaniem AI, skorzystaj z naszego szkolenia oraz materiałów. KUPISZ JE TUTAJ

PRZYKŁADOWE PYTANIA I PROBLEMY NA EGZAMIN TUTAJ

Pytania na rozmowę kwalifikacyjną na stopień nauczyciela współorganizującego na stopień nauczyciela dyplomowanego TUTAJ

Polecamy naszą nowość

KOMPLEKSOWA POMOC W PRACY Z UCZNIEM Z UMIARKOWANĄ I ZNACZNĄ NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ

Ale to nie wszystko, mamy dla Was coś specjalnego!!! Fachowo przygotowane materiały i dokumentację dla każdego nauczyciela na ścieżce rozwoju zawodowego.