Metody aktywizujące w przedszkolu - NODN Zyta Czechowska

Są jeszcze przedszkola, gdzie wciąż można zobaczyć dzieci siedzące długo przy stolikach, wykonujące kolejne karty pracy, kolorujące według wzoru albo odtwarzające dokładnie to, co pokaże nauczyciel. Oczywiście są sytuacje, w których takie aktywności mają swoje miejsce. Problem pojawia się wtedy, gdy stają się głównym sposobem pracy z dzieckiem.

Przedszkole nie powinno być miniaturową szkołą. Małe dziecko nie uczy się przede wszystkim poprzez siedzenie, słuchanie i odtwarzanie. Ono uczy się przez ruch, zabawę, działanie, doświadczanie i relacje. Właśnie dlatego metody aktywizujące są tak ważne w edukacji przedszkolnej.

Dziecko w przedszkolu potrzebuje działania, nie tylko wykonywania poleceń

Kilkuletnie dziecko ma naturalną potrzebę ruchu, eksplorowania i zadawania pytań. Chce dotykać, sprawdzać, budować, przesypywać, rozmawiać i doświadczać wszystkiego całym sobą. Gdy przez długi czas ograniczamy je do odtwórczych działań, zaczyna tracić naturalną ciekawość.

Widać to szczególnie wtedy, gdy dzieci:

pytają „czy dobrze?” zamiast próbować samodzielnie,
boją się popełnić błąd,
oczekują gotowych rozwiązań,
szybko się nudzą,
mają trudność z wymyślaniem własnych pomysłów.

Metody aktywizujące działają zupełnie inaczej. Dają dziecku przestrzeń do działania i sprawiają, że staje się ono uczestnikiem, a nie tylko wykonawcą poleceń nauczyciela.

Dlaczego same karty pracy nie wystarczą?

Karty pracy mogą być dodatkiem, pomocą lub podsumowaniem aktywności. Problem pojawia się wtedy, gdy zastępują realne doświadczenie.

Dziecko dużo więcej nauczy się:

budując wieżę niż kolorując gotowy obrazek wieży,
przesypując i mierząc wodę niż oglądając obrazki o objętości,
odgrywając sklep niż wyklejając produkty,
tworząc własną historię niż uzupełniając schematyczne ćwiczenie.

Małe dzieci potrzebują nauki polisensorycznej, czyli angażującej różne zmysły. Im więcej ruchu, manipulacji, emocji i doświadczeń, tym lepiej rozwija się mózg dziecka.

Jak metody aktywizujące stymulują rozwój dziecka?

Rozwijają mowę i komunikację

Podczas zabaw dramowych, rozmów, kręgów pytań czy wspólnego planowania dzieci uczą się wyrażać swoje myśli, emocje i potrzeby. Nie uczą się języka z gotowych poleceń typu „połącz”, „pokoloruj”, „zaznacz”, ale poprzez prawdziwą komunikację. To ogromnie ważne szczególnie dziś, gdy coraz więcej dzieci ma trudności językowe, ubogie słownictwo albo problem z budowaniem dłuższych wypowiedzi.

Wspierają rozwój emocjonalny

Dziecko podczas aktywnych metod:

doświadcza sukcesu,
uczy się radzić sobie z porażką,
czeka na swoją kolej,
współpracuje,
uczy się zauważać emocje innych osób.

Kręgi emocji, drama, zabawy zespołowe czy wspólne projekty pomagają budować empatię i poczucie bezpieczeństwa.

Rozwijają samodzielność i sprawczość

Kiedy dziecko może wybierać, decydować, planować i tworzyć własne rozwiązania, zaczyna wierzyć w swoje możliwości. To bardzo ważne, bo dzieci przyzwyczajone wyłącznie do odtwarzania często boją się działać bez instrukcji. Czekają, aż dorosły pokaże im dokładnie, co i jak mają zrobić. Metody aktywizujące uczą odwagi w myśleniu i podejmowaniu decyzji.

Pobudzają kreatywność i wyobraźnię

Dzisiejsze dzieci często mają bardzo zorganizowany świat. Gotowe zabawki, gotowe bajki, gotowe rozwiązania. Tym bardziej potrzebują aktywności, które pobudzają twórcze myślenie. Budowanie baz, wymyślanie historii, tworzenie map myśli, zabawy badawcze czy zadania problemowe rozwijają kreatywność znacznie bardziej niż wykonywanie identycznych prac plastycznych według wzoru. Warto pamiętać, że kreatywność nie oznacza „ładnej pracy”. Oznacza samodzielne myślenie i tworzenie własnych pomysłów.

Wspierają integrację sensoryczną i rozwój motoryczny

Dziecko w wieku przedszkolnym potrzebuje ruchu, manipulacji i doświadczeń sensorycznych do prawidłowego rozwoju układu nerwowego.

Zabawy ruchowe, sensoryczne, stacje zadaniowe czy aktywności badawcze:

rozwijają koordynację,
wspierają koncentrację,
pomagają regulować emocje,
uczą planowania ruchu,
wzmacniają motorykę małą i dużą.

To szczególnie ważne dziś, gdy wiele dzieci spędza dużo czasu przed ekranami i ma ograniczoną ilość naturalnego ruchu.

Aktywne dziecko to zaangażowane dziecko

Dzieci najwięcej uczą się wtedy, gdy są zaciekawione i zaangażowane emocjonalnie. Gdy mogą coś odkrywać, doświadczać i działać razem z innymi. Nie oznacza to rezygnacji z porządku czy organizacji. Metody aktywizujące nie są chaosem. Wręcz przeciwnie. Dobrze zaplanowane pomagają dzieciom rozwijać kompetencje potrzebne w dalszej edukacji i codziennym życiu. Bo celem przedszkola nie powinno być przede wszystkim „przerobienie materiału”, ale wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka.A dziecko najlepiej rozwija się wtedy, kiedy może być aktywne, ciekawe świata i naprawdę zaangażowane w to, co robi.

Dziecko w przedszkolu potrzebuje działania, nie tylko wykonywania poleceń

Zamów szkolenie dla Rady Pedagogicznej

Przykładowy opis i analizę na 4 strony do edycji kupisz tutaj

Jeśli chcesz poznać podstawie aplikacje z wykorzystaniem AI, skorzystaj z naszego szkolenia oraz materiałów.

KUPISZ JE TUTAJ

PRZYKŁADOWE PYTANIA I PROBLEMY NA EGZAMIN TUTAJ

Pytania na rozmowę kwalifikacyjną na stopień nauczyciela współorganizującego na stopień nauczyciela dyplomowanego TUTAJ

Polecamy nasze szkolenie plus kompleksowe materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia

KUPISZ TUTAJ

Przygotowałyśmy szkolenie i materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia

Szkolenia z kierunków polityki oświatowej

Polecamy szkolenie dla Rady Pedagogicznej z OF

i tworzenia opinii o funkcjonowaniu ucznia

Szczegóły TUTAJ

TECZKA PEDAGOGA SZKOLNEGO TUTAJ

UCZEŃ SŁABOSŁYSZĄCY TUTAJ

DZIECKO W PRZEDSZKOLU ZE SPE TUTAJ

KUPISZ TUTAJ

Aby wesprzeć pracę nauczyciela współorganizującego przygotowałyśmy szkolenie i opracowałyśmy Teczkę oraz szereg materiałów i pomocnych dokumentów do edycji. Wszystkie znajdziesz na naszej platformie szkoleniowej TUTAJ