Mapa uważności na osoby w spektrum autyzmu

Zbliża się Światowy Dzień Świadomości Autyzmu, to dobry moment, żeby w szkole zatrzymać się na chwilę i spojrzeć na codzienne sytuacje z innej perspektywy. Nie przez definicje, tylko przez realne doświadczenia uczniów.

Dlatego przygotowaliśmy mapę uważności na osoby w spektrum autyzmu, prostą, czytelną i możliwą do wykorzystania od razu na lekcji.

Czym jest mapa uważności?

To narzędzie, które pokazuje sześć obszarów ważnych w codziennym funkcjonowaniu:

• dźwięki – nadwrażliwość na hałas
• przestrzeń – potrzeba dystansu i granic
• komunikacja – różne tempo i sposób mówienia
• emocje – intensywniejsze przeżywanie
• zainteresowania – silne pasje
• potrzeba spokoju – konieczność wyciszenia

Każdy z tych obszarów odnosi się do sytuacji, które dzieją się codziennie w klasie.

Jak wykorzystać mapę na lekcji?

1. Wspólne „odczytanie” mapy

• przejdźcie razem przez wszystkie obszary
• zapytaj uczniów: „co to może oznaczać w praktyce?”
• pozwól im podawać własne przykłady

np. przy dźwiękach:
„czy dla was też czasem jest za głośno?”

2. Praca w grupach – konkret zamiast ogólników

Podziel klasę na grupy i przydziel każdej jeden obszar.

Zadanie: uzupełnić pole „jak mogę pomóc?” konkretnymi przykładami.

Przykłady, które zwykle się pojawiają:

• dźwięki
  • nie krzyczeć nad uchem
  • nie stukać w ławkę
  • uszanować potrzebę ciszy
• przestrzeń
  • nie przytulać na siłę
  • nie wchodzić za blisko
  • pytać o zgodę na kontakt
• komunikacja
  • dać czas na odpowiedź
  • mówić jasno i prosto
  • nie wyśmiewać ciszy
• emocje
  • nie mówić „uspokój się”
  • dać chwilę na ochłonięcie
  • nie dokładać presji
• zainteresowania
  • nie wyśmiewać pasji
  • spróbować posłuchać
  • docenić wiedzę
• potrzeba spokoju
  • pozwolić na chwilę przerwy
  • nie zmuszać do rozmowy
  • uszanować potrzebę bycia samemu

3. Wspólne wnioski

• zbierzcie wszystkie pomysły na jednej mapie (np. na tablicy)
• pokaż, że to są konkretne zachowania, które można zmienić

4. Ważna rozmowa o trudnościach

Warto powiedzieć wprost:

• to nie zawsze jest łatwe
• czasem ktoś nas irytuje lub jest niezrozumiały
• empatia to proces, a nie „idealne zachowanie”

ważne: próbować zrozumieć, zamiast od razu oceniać

5. Mały krok na koniec

Zamiast ogólnych haseł, poproś uczniów o jedną konkretną rzecz:

• „co możesz zrobić inaczej już jutro?”

Np.:

• dam komuś więcej czasu na odpowiedź
• nie będę komentować czyjegoś zachowania
• zapytam zamiast zgadywać

Dlaczego to działa?

• pokazuje, że każdy inaczej odbiera świat
• pomaga zrozumieć zachowania kolegów i koleżanek
• buduje empatię bez moralizowania
• przekłada się na realne sytuacje w klasie

Mapa myśli jest dla dzieci bardzo naturalną formą pracy. Nie jest wykładem, tylko wspólnym odkrywaniem i rozmową. Dzieci mogą rysować, dopisywać pomysły, używać symboli i kolorów.

Dzięki temu temat autyzmu nie jest przedstawiony jako coś trudnego czy obcego, ale jako kolejny przykład różnorodności między ludźmi.

A najważniejsza myśl, którą dzieci często zapamiętują z takich zajęć, jest bardzo prosta:

Każdy z nas jest inny – i to jest w porządku. Wystarczy być uważnym i życzliwym.

Mapy uważności do pobrania TUTAJ

ZAPRASZAM NA KONFERENCJĘ- ZAPISY TUTAJ

Polecamy nasze szkolenie plus kompleksowe materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia
KUPISZ TUTAJ

Przygotowałyśmy szkolenie i materiały dotyczące oceny funkcjonalnej i opinii o funkcjonowaniu ucznia